КРАЈ ЗА ПП-ОБРАСЦИТЕ, ОД ДЕНЕС ВАЖАТ НОВИ ПРАВИЛА: Што носат новите уплатници и стандарди за македонските граѓани и компании?
Една од најочигледните промени за пошироката јавност е целосното повлекување од употреба на досегашните хартиени обрасци кои со децении беа стандард во банките и поштите. Познатите налози ПП10, ПП30, ПП40, ПП50 и ПП53 веќе не се во функција, а на нивно место се воведуваат нови стандардизирани платни налози, достапни и во хартиена и во електронска форма. Новите уплатници имаат изменет распоред и содржина на полињата. При нивното електронско или рачно пополнување, за одредени трансакции ќе биде потребно внесување на дополнителни структурирани информации, како што се адресните податоци, градот и државата на налогодавачот или на примачот на средствата.
Суштинска новина е промената на начинот на означување на целта на плаќањето. Досегашните трицифрени нумерички шифри се заменуваат со четиризнаковни алфанумерички ознаки, меѓународно усогласени со глобалниот финансиски стандард ISO 20022. Овие ознаки овозможуваат попрецизна автоматска обработка и повисока безбедност во меѓубанкарската комуникација.
Во пракса, дел од најчесто користените шифри се менуваат на следниот начин:
Важно е да се нагласи дека за девизните трансакции и денарските плаќања во кои учествуваат нерезиденти (странски физички или правни лица), сè уште остануваат на сила трицифрените шифри кои се регулирани со прописите за плаќање со странство. Исто така, регулативата предвидува дека шифрата за целта на плаќањето не претставува строго задолжителен податок за самиот прием и извршување на налогот, но доколку се внесува, таа мора точно да соодветствува на новата кодификација.
Покрај обрасците и шифрите, промена се воведува и во структурата на прикажување на домашните банкарски сметки. Денарските платежни сметки преминуваат во меѓународен IBAN-формат. Ова се постигнува на тој начин што пред постоечкиот број на сметка се додава меѓународниот код на државата и контролниот број, односно ознаката „MK07“. Финансиските институции и банките нагласуваат дека оваа измена е чисто техничка и од формален карактер: граѓаните и претпријатијата немаат потреба да отвораат нови сметки, бидејќи нивните постојни матични броеви на сметки остануваат непроменети, а системите автоматски ги прилагодуваат форматите.
За најголемиот дел од граѓаните кои користат мобилни апликации или електронско банкарство, процесот ќе се одвива главно автоматизирано. Сепак, сите корисници треба да обрнат посебно внимание доколку имаат однапред зачувани налози или шаблони за плаќање со датум на извршување од 9 ноември па натаму, бидејќи кај нив ќе мора рачно да се избере соодветната нова алфанумеричка шифра.
Поголем предизвик се очекува кај деловните субјекти. Компаниите кои користат надворешни сметководствени софтвери и кои вршат автоматизирано или масовно доставување на налози за плаќање до банките, имаат обврска итно да проверат дали нивните ИТ-системи и сметководствени програми се целосно прилагодени и ажурирани со новите ISO 20022 стандарди за непречено извршување на трансакциите.