9
НАД 20.000 МОНЕТИ ОТКРИЕНИ НА ПЛАОШНИК — А ОХРИД КОВАЛ СОПСТВЕНИ ПАРИ УШТЕ ПРЕД ПОВЕЌЕ ОД 2.100 ГОДИНИ!
Замислете место на кое археолозите пронашле илјадници антички, римски, византиски и средновековни монети!
1. ПРЕД ПОВЕЌЕ ОД 2.100 ГОДИНИ — ЛИХНИД КОВАЛ СОПСТВЕНИ МОНЕТИ!
Пред повеќе од два милениума, името на древниот Охрид веќе било испишано на пари!
2. РИМСКИТЕ МОНЕТИ — ТРАГИ ОД ЕДНА ГОЛЕМА ИМПЕРИЈА
3. ОКОЛУ 4.000 БРОНЗЕНИ МОНЕТИ — ПРОНАЈДЕНИ НА ЕДНО МЕСТО!
4. ВЕНЕЦИЈА И ОХРИД — 2.383 СРЕБРЕНИ МОНЕТИ!
Замислете — пари поврзани со еден од најбогатите трговски градови во Европа биле чувани и на охридскиот Плаошник!
5. ДАЛИ ВО ОХРИД ПОСТОЕЛА СРЕДНОВЕКОВНА КОВНИЦА?
43 монети се припишуваат на владетелот Иван Асен II.
21 монета се поврзува со солунските владетели.
6. ШТО НИ РАСКАЖУВААТ НАД 20.000 МОНЕТИ?
ПЛАОШНИК — МЕСТО КАДЕ ШТО СЕ СРЕЌАВААТ ЦИВИЛИЗАЦИИТЕ
ОД СОПСТВЕНИТЕ ПАРИ НА АНТИЧКИОТ ЛИХНИД ДО СРЕБРЕНИТЕ МОНЕТИ ОД ВЕНЕЦИЈА — ОХРИД СО ВЕКОВИ БИЛ ДЕЛ ОД ГОЛЕМИТЕ ЕКОНОМСКИ ТЕКОВИ!
Историјата на Охрид не е запишана само во книгите, црквите и камените ѕидини.
Место каде што биле откриени околу 4.000 бронзени монети во едно депо и повеќе од 2.000 сребрени монети со потекло од Венеција!
А најновите истражувања отвораат уште едно неверојатно прашање — дали во средновековниот Охрид постоела ковница за пари?
Тоа место е Плаошник — едно од најзначајните археолошки и духовни средишта на Охрид!
Во II век пред нашата ера, античкиот Лихнид, денешен Охрид, издавал сопствени бронзени монети, познати како лихнидиони.
На едната страна бил претставен македонски штит, а на другата преден дел од брод, придружен со натпис:
ΛΥΧΝΙΔΙΩΝ — „НА ЛИХНИЃАНИТЕ“!
Овие монети биле дел од монетарната традиција на античка Македонија и сведочат за значењето на Лихнид како градски и економски центар.
Според традиционалното датирање, нивното издавање се поврзува со периодот од 187 до 171 година пред нашата ера, иако во научната литература постојат и предлози за нешто поран датум.
Со воспоставувањето на римската власт, Лихнид станал дел од огромниот економски простор на Римската Империја.
Низ охридскиот регион минувала прочуената Виа Игнација, една од најважните сообраќајници на античкиот свет.
Монетите пронајдени на Плаошник им овозможуваат на археолозите да ја истражуваат паричната циркулација и економската историја на градот.
Во 2017 година, археологот и нумизматичар Сања Битрак претставила научно дело во кое обработила 287 монети од римскиот империјален период, откриени при истражувањата на Плаошник од 2001 до 2010 година.
Но тие биле само еден мал, научно обработен дел од огромното нумизматичко богатство на локалитетот.
Во март 2008 година, археолозите објавиле извонредно откритие.
Во близина на западните ѕидини на Светиклиментовиот комплекс на Плаошник биле пронајдени приближно 4.000 бронзени монети, со вкупна тежина од околу 10 килограми!
Монетите биле од типот трахеи — карактеристични по својата необична, чашкеста форма.
Тие се поврзуваат со средновековната парична циркулација и византиската монетарна традиција.
Археологот Паско Кузман тогаш изнел толкување дека монетното депо веројатно било поврзано со економските потреби на манастирскиот комплекс.
Можно е средствата да биле чувани за набавка на храна, облека, црковни предмети и други потреби.
Едно од највпечатливите откритија било направено во 2007 година.
На Плаошник бил пронајден керамички сад во кој се наоѓале 2.383 сребрени монети со венецијанско потекло, датирани во XIV век!
Ова откритие е особено значајно.
Во средновековниот период, Венеција била една од најмоќните трговски сили во Европа, со парични и економски врски што се протегале низ Медитеранот и Балканот.
Присуството на толку големо количество венецијански монети во Охрид сведочи дека градот бил вклучен во пошироките економски текови на своето време.
Ова е една од најинтересните можности што ги отвораат поновите научни истражувања.
Во јуни 2026 година, археологот и нумизматичар Даница Размовска-Бачевска претставила сознанија за монетно депо со 64 бронзени монети од XIII век.
Од нив:
Но уште повозбудлив е еден друг археолошки наод.
Во близина на депото била откриена средновековна печка за обработка на метал!
Според Размовска-Бачевска, временското совпаѓање на монетите и печката ја отвора можноста на Плаошник да постоела ковница во која се изработувале одредени средновековни монети.
Ова е значајна научна претпоставка што бара дополнителни истражувања за да биде конечнo потврдена.
Според податоците објавени од Завод и музеј – Охрид, при археолошките истражувања на Плаошник биле пронајдени повеќе од 20.000 монети од различни историски периоди.
Тие не претставуваат едно единствено богатство, туку бројни поединечни наоди и монетни депоа.
За историчарите и археолозите, овие мали метални предмети претставуваат непроценливи сведоштва.
Тие помагаат да се утврди кои пари циркулирале, кои владетели биле застапени на монетите, како се развивала економијата и со кои региони бил поврзан Охрид.
Денес, Плаошник е познат пред сè по Свети Климент Охридски, неговата просветителска дејност и богатото христијанско наследство.
Но под површината се кријат и траги од економскиот живот на античкиот Лихнид, Римската Империја, Византија и средновековниот Охрид.
Секоја монета претставува мало сведоштво за некој човек, некоја трансакција или некој историски период.
Таа е запишана и на илјадници монети што преживеале стотици, па дури и повеќе од две илјади години!
Дали знаевте за ова огромно нумизматичко богатство пронајдено на Плаошник?
