КОЛУМНА: КОГА МИНАТОТО ТРОПА НА ВРАТАТА НА КРИТИКАТА
Пишува: Редакцијата
Во политиката постои едно непишано правило: најгласно критикува оној што верува дека народот заборавил. Но Битола е град со долго паметење. Град кој памети фабрики, работнички сирени, полни автобуси кон индустриските капацитети и семејства кои живееја од сопствениот труд. Затоа секоја нова критика упатена од
СДСМ кон актуелната власт неминовно го отвора прашањето: дали партијата најпрво се соочила со сопственото минато?
Кога Македонија се осамостои во 1991 година, Битола беше еден од најсилните индустриски центри во државата. Илјадници работници секое утро заминуваа на работа во фабрики кои претставуваа столб на локалната економија. Но токму во годините на транзицијата започна процесот кој многумина и денес го нарекуваат „криминална приватизација“.
Во името на пазарната економија, државниот капитал почна да се претвора во приватен. Дел од претпријатијата пропаднаа, дел беа затворени, а дел завршија во стечај. Илјадници семејства останаа без егзистенција. Една по една се гасеа индустриските светилки на градот кој со децении го носеше епитетот економски мотор на Пелагонија.Околу 30.000 Битолчани преку ноќ беа оставени на Бирото за вработување односно на улица.
За поддржувачите на тогашната власт, тоа била неизбежна транзиција низ која минувале сите постсоцијалистички држави. За критичарите, пак, тоа претставувало најголемиот економски удар врз Битола по Втората светска војна.
Но ако приватизацијата ја разниша економијата, случајот ТАТ ја разниша довербата.
Во средината на деведесеттите години илјадници граѓани ги вложија своите животни заштеди во штедилницата ТАТ. Кога системот се урна, не исчезнаа само парите. Исчезнаа и соништата. Исчезнаа заштедите на пензионери, на работници, на иселеници кои веруваа дека нивните пари се безбедни.Повеќе од околу 100 Битолчани завршија во Св. Недела кога сватија дека она што со години го штедеа некој преку ноќ им го украде.и повторно кога требаше и ја добија довербата тогашниот министер за финансии Никола Поповски бестрамно ги излажа Битолчани дека со вачери ќе им го врати преостатиот долг од стечајната маса.Не само
Пелагонија ја плати највисоката цена.
И денес, три децении подоцна, зборот ТАТ кај многу семејства предизвикува исто чувство како и зборот трагедија.
Потоа дојдоа нови изборни циклуси, нови ветувања и нови политички пораки. СДСМ периодично се враќаше на локалната или централната власт, секогаш со ветување дека ќе ја исправи неправдата од минатото и ќе отвори нова страница за Битола.
Најголемата можност ја доби во периодот кога ја предводеше Општина Битола.
Очекувањата беа огромни. Граѓаните очекуваа нови индустриски зони, нови инвестиции, нови работни места и проекти што ќе остават долгорочен белег врз развојот на градот.
Наместо тоа, според критичарите на тогашната локална власт, Битола доби мандат во кој беа потрошени значајни буџетски средства, но без капитален проект кој суштински би ја променил економската иднина на градот.Битолчани ќе го паметат мовчето кон Букови како најголем Капитален проект на општината.
Денес како најзначајни достигнувања од тој период најчесто се споменуваат реконструкции, санации и обнови на постојни објекти. Несомнено важни за урбаното функционирање, но далеку од визијата за град кој повторно треба да стане економски центар на Македонија.Тука Битолчани ќе ја паметат една од најголемите лаги кои им ја пласираше носителката на И:Е 5 Радмила Шеќеринска која шеташе по Битола и ветуваше брда и долини.
Токму затоа денес, кога лидерите на СДСМ доаѓаат во Битола и упатуваат критики кон актуелната власт, дел од јавноста реагира со скепса.
Затоа што битолчани не поставуваат само прашање што не е направено денес.
Тие поставуваат и друго прашање:
Што беше направено кога вие ја имавте можноста?
Е,Кога ја добија можноста сите знаат што направи Васко Ковачевски-Колбасо и каде е моментално сега?
Каде се фабриките што требаше да ги заменат изгубените работни места?
Каде се инвестициите што требаше да ја вратат младоста во градот?
Каде се проектите кои денес ќе можеа да се покажат како доказ дека Битола навистина одела напред?
Политиката секогаш има право на критика. Тоа е суштината на демократијата. Но критиката има тежина само кога зад себе има резултати.
Токму затоа секој пат кога некој политичар ќе застане пред битолчани и ќе зборува за иднината, сенката на минатото повторно се појавува. А во таа сенка стојат транзицијата, ТАТ, затворените фабрики, пропуштените можности и прашањата на кои граѓаните и денес чекаат одговор.
Зашто Битола, повеќе од зборови, отсекогаш ги вреднувала делата. И токму таму лежи вистинскиот предизвик за секоја власт, поранешна, сегашна и идна. Не што ќе каже за градот, туку што ќе остави зад себе за генерациите што доаѓаат.Има толку многу да се пишува за оваа дружина поготово за Битола ама граѓаните сето тоа не само што го имаат слушнато по сто пати туку и преживеано.
Во Битола има една поговорка која егсистира повеќе од 600 гидини. Со Лага Ага не Бидува ,Г-не Филиче….
